Mały ZUS Plus 2026: kto może, ile zapłacisz i kalkulacja dla programisty
Mały ZUS Plus to składki społeczne liczone od 50% dochodu dla JDG z przychodem do 120 000 zł rocznie. W 2026 podstawa wynosi od 1441,80 zł do 5652 zł, a zgłoszenie składasz do 31 stycznia.
Spis treści
Mały ZUS Plus to sposób liczenia składek społecznych dla JDG, która w poprzednim roku miała przychód do 120 000 zł i działała przez cały ten rok. Składki liczysz od 50% przeciętnego miesięcznego dochodu, a w 2026 roku podstawa mieści się między 1441,80 zł a 5652 zł. Zgłaszasz się w ZUS z kodem 05 90 xx do 31 stycznia i korzystasz maksymalnie 36 miesięcy w każdych 60 miesiącach prowadzenia działalności. To jeden z programów opisanych w hubie ulg dla firm IT, a pozostałe znajdziesz w katalogu.
- Przychód z działalności w poprzednim roku: do 120 000 zł, a firma musiała działać przez cały poprzedni rok.
- Podstawa składek społecznych to 50% przeciętnego miesięcznego dochodu: minimum 1441,80 zł, maksimum 5652 zł (2026).
- Limit: 36 miesięcy w każdym okresie 60 miesięcy prowadzenia działalności.
- Zgłoszenie do ZUS z kodem 05 90 xx składasz do 31 stycznia.
- Składka zdrowotna to osobny koszt: minimum 432,54 zł miesięcznie od lutego 2026 do stycznia 2027.
Mały ZUS Plus - co to jest i czym różni się od ulgi na start
Mały ZUS Plus zmienia sposób liczenia składek społecznych. Zamiast stałej podstawy liczysz je od połowy swojego dochodu. Podstawą prawną jest art. 18c ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, a opis programu jest na biznes.gov.pl.
Łatwo go pomylić z dwoma innymi rozwiązaniami:
- Ulga na start: 6 pełnych miesięcy bez składek społecznych na początku działalności.
- Preferencyjny ZUS: obniżone składki społeczne przez 24 pełne miesiące, od podstawy 1441,80 zł (30% płacy minimalnej).
Mały ZUS Plus to coś innego. Działa dopiero po pełnym roku prowadzenia firmy i zależy od dochodu, a nie od stażu działalności.
Kto może skorzystać z Małego ZUS Plus
Warunki są krótkie, ale sprawdzam je osobno, bo każdy z nich potrafi wykluczyć.
| Warunek | Wartość | Uwagi |
|---|---|---|
| Przychód w poprzednim roku | do 120 000 zł | Liczy się rok poprzedni, nie bieżący |
| Okres działalności | cały poprzedni rok | Firma założona w trakcie roku nie spełnia warunku |
| Limit korzystania | 36 miesięcy w każdych 60 | Zasada obowiązuje od 2026 roku |
| Karta podatkowa | wyłączeni rozliczający się kartą podatkową z ulgą | Tak zapisano w katalogu |
| JDG | tak | Program jest dostępny dla jednoosobowej działalności |
Z wymogu pełnego roku wynika jeszcze jedno. Jeśli zakładasz firmę w trakcie roku, ten rok nie liczy się jako pełny. Pierwszy okres pokrywają wtedy ulga na start i preferencyjny ZUS, a Mały ZUS Plus przychodzi później.
Jeśli przechodzisz z etatu na B2B, uważaj przy uldze na start. Nie skorzystasz z niej, gdy w bieżącym lub poprzednim roku wykonywałeś u byłego pracodawcy czynności z zakresu obecnej działalności i dalej pracujesz dla niego w tym samym zakresie.
Ile zapłacisz: podstawa i składka zdrowotna
Podstawa to 50% przeciętnego miesięcznego dochodu, w 2026 roku nie mniej niż 1441,80 zł i nie więcej niż 5652 zł. Minimum to 30% płacy minimalnej (4806 zł brutto w 2026). Maksimum odpowiada minimalnej podstawie pełnych składek społecznych.
Wzór, którego używam, gdy D to miesięczny dochód:
podstawa = 0,5 x D, ale nie mniej niż 1441,80 zł i nie więcej niż 5652 zł
Katalog nie precyzuje, z jakiego okresu liczyć ten dochód. Sprawdź to w ZUS przed pierwszym zgłoszeniem.
Kwot samych składek społecznych dla tego wariantu nie podam, bo źródła, na których pracuję, nie zawierają stawek dla Małego ZUS Plus, a nie chcę ich zgadywać. Mam punkt odniesienia z preferencyjnego ZUS przy tej samej podstawie 1441,80 zł. Składki społeczne wynoszą tam 456,18 zł miesięcznie: emerytalna 281,44 zł, rentowa 115,34 zł, chorobowa 35,32 zł i wypadkowa 24,08 zł. Nie potwierdziłem, czy w Małym ZUS Plus obowiązują dokładnie te same składniki, więc traktuję to jako orientację przy podstawie minimalnej.
Składka zdrowotna jest osobnym kosztem i zależy od formy opodatkowania:
| Forma opodatkowania | Składka zdrowotna w 2026 |
|---|---|
| Skala podatkowa | 9% dochodu, minimum 432,54 zł miesięcznie |
| Podatek liniowy 19% | 4,9% dochodu, minimum 432,54 zł miesięcznie |
| Ryczałt, przychód poniżej 60 tys. zł | 498,35 zł miesięcznie |
| Ryczałt, przychód 60-300 tys. zł | 830,58 zł miesięcznie |
| Ryczałt, przychód powyżej 300 tys. zł | 1495,04 zł miesięcznie |
Minimum 432,54 zł (9% z 4806 zł) obowiązuje za miesiące od 1 lutego 2026 do 31 stycznia 2027. Za styczeń 2026 było to 314,96 zł. Na ryczałcie składka to 9% zryczałtowanej podstawy, a nie dochodu. Podstawą jest przeciętne wynagrodzenie w sektorze przedsiębiorstw w IV kwartale 2025 roku (9228,64 zł), a próg zależy od Twoich przychodów w 2026.
Przy Małym ZUS Plus w grę wchodzą tylko dwa pierwsze progi ryczałtu, bo limit przychodu to 120 000 zł.
Kalkulacja dla programisty
Nie podaję jednego wymyślonego przykładu z przychodem i kosztami, bo takie liczby nie wynikają z żadnego źródła. Zamiast tego daję schemat, do którego wstawiasz własny dochód D. Zrobiłem go dla trzech typowych układów programisty na B2B.
| Układ | Podatek | Składka zdrowotna | Składki społeczne |
|---|---|---|---|
| Ryczałt 12%, przychód w 2026 poniżej 60 tys. zł | 12% przychodu | 498,35 zł | podstawa 0,5 x D, min. 1441,80 zł |
| Ryczałt 12%, przychód w 2026 60-120 tys. zł | 12% przychodu | 830,58 zł | podstawa 0,5 x D, min. 1441,80 zł |
| Podatek liniowy | 19% dochodu | 4,9% x D, min. 432,54 zł | podstawa 0,5 x D, min. 1441,80 zł |
| Skala podatkowa | 12% do progu 120 000 zł, dalej 32% | 9% x D, min. 432,54 zł | podstawa 0,5 x D, min. 1441,80 zł |
Jak to czytam krok po kroku:
- Ustalam D, czyli miesięczny dochód (przychód minus koszty).
- Liczę podstawę społeczną: 0,5 x D. Jeśli wychodzi mniej niż 1441,80 zł, ZUS liczy od 1441,80 zł. Wyższa niż 5652 zł być nie może.
- Liczę zdrowotną według formy opodatkowania z tabeli. Na skali i liniowym porównuję wynik z minimum 432,54 zł i płacę wyższą kwotę.
- Dodaję do siebie składki społeczne i zdrowotną. To miesięczny koszt ZUS.
Co z tego wynika w praktyce:
- Na skali podatkowej zdrowotna przekracza minimum, gdy miesięczny dochód jest wyższy niż 4806 zł, bo minimum to 9% z płacy minimalnej.
- Na liniowym stawka jest niższa (4,9%), więc minimum pokonujesz dopiero przy wyraźnie wyższym dochodzie niż na skali. Poniżej tego progu płacisz minimum niezależnie od dochodu.
- Na ryczałcie dochód w ogóle nie wpływa na zdrowotną. Liczy się tylko próg przychodu. Przekroczenie 60 tys. zł przychodu w 2026 roku podnosi miesięczną składkę zdrowotną z 498,35 zł do 830,58 zł.
- Na liniowym roczny limit odliczenia zapłaconych składek zdrowotnych od dochodu w 2026 roku wynosi 14 100 zł.
Usługi IT na ryczałcie rozliczam zwykle stawką 12%. Dla części usług spoza listy obowiązuje 8,5%. Symbole PKWiU w przepisie są z klasyfikacji z 2015 roku i nie sprawdzałem zmian po przejściu na PKWiU 2025, więc symbol swojej usługi zweryfikuj u księgowej.
Po policzeniu składek warto zerknąć na podatek. Jeśli tworzysz oprogramowanie jako własność intelektualną, sprawdź IP Box ze stawką 5%, a konkretne kwoty pokazuje tekst o tym, ile można zaoszczędzić na IP Box. Przy wydatkach na rozwój produktu zajrzyj do ulgi B+R w JDG. Które programy pasują do Twojej firmy, sprawdzisz w kalkulatorze.
Zestaw w arkuszu dwie liczby: minimalną składkę zdrowotną 432,54 zł i dochód z najsłabszego miesiąca w roku. Jeśli dochód jest niski, zdrowotna jest wtedy liczona od minimum i to ona może być największą pozycją. Ulga w składkach społecznych tego nie zmienia.
Mały ZUS Plus a ulga na start
Ulga na start zwalnia ze składek społecznych przez 6 pełnych miesięcy od rozpoczęcia działalności. Obejmuje składki emerytalne, rentowe i wypadkowe oraz Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy. Składka zdrowotna zostaje, więc płacisz co najmniej 432,54 zł miesięcznie. Po ulgach możesz płacić obniżone składki przez 24 pełne miesiące.
| Wariant | Składki społeczne | Czas |
|---|---|---|
| Ulga na start | 0 zł | 6 pełnych miesięcy od startu |
| Preferencyjny ZUS | podstawa 1441,80 zł, składki 456,18 zł | 24 pełne miesiące |
| Mały ZUS Plus | od 50% dochodu, podstawa 1441,80-5652 zł | max 36 miesięcy w każdych 60 |
| Pełny ZUS | minimalna podstawa 5652 zł | po wygaśnięciu preferencji |
Warunki ulgi na start:
- Prowadzisz firmę jako osoba fizyczna.
- Nie prowadziłeś działalności przez ostatnie 60 miesięcy.
- Nie pracujesz dla byłego pracodawcy w tym samym zakresie w bieżącym lub poprzednim roku.
Jeśli zaczynasz w trakcie miesiąca, ten miesiąc nie wlicza się do 6 miesięcy ulgi. Wlicza się tylko wtedy, gdy zaczynasz pierwszego dnia miesiąca. Zawieszenie firmy nie przerywa biegu tych 6 miesięcy.
Konsekwencje ulgi na start:
- W jej trakcie nie przysługują zasiłek chorobowy, macierzyński, opiekuńczy ani świadczenie rehabilitacyjne.
- Okres ulgi nie wlicza się do okresu składkowego i nie podwyższa przyszłej emerytury.
Do ulgi na start zgłaszasz się w ciągu 7 dni od startu działalności, tylko do ubezpieczenia zdrowotnego, z kodem 05 40 xx. Mały ZUS Plus zgłaszasz osobno, z kodem 05 90 xx.
To nie jest porada prawna ani podatkowa. Stan na 2026-10-08, na podstawie biznes.gov.pl i katalogu Paliwowni. Nie ustaliłem, czy preferencyjny ZUS i Mały ZUS Plus można łączyć lub przeplatać. Przed wyborem wariantu zapytaj ZUS albo księgową, zwłaszcza jeśli korzystasz z ulgi na start w tym samym roku.
Jak zgłosić się do Małego ZUS Plus
Kroki z katalogu Paliwowni:
- Sprawdź przychód z poprzedniego roku. Musi być do 120 000 zł, a działalność musiała trwać przez cały rok.
- Policz podstawę: 50% przeciętnego miesięcznego dochodu, nie mniej niż 1441,80 zł i nie więcej niż 5652 zł.
- Zgłoś się w ZUS z kodem 05 90 xx do 31 stycznia.
- Rozlicz informację o dochodzie w rozliczeniu rocznym ZUS DRA.
Szczegółów formularza dla tego wariantu nie opisuję, bo nie ma ich w źródłach, z których korzystałem. Sprawdź je przed złożeniem zgłoszenia.
Najczęstsze pułapki
- Przychód z bieżącego roku zamiast poprzedniego. Jeśli w poprzednim roku przekroczyłeś 120 000 zł, nie skorzystasz, nawet gdy dziś zarabiasz mniej.
- Firma założona w trakcie roku. Warunek pełnego poprzedniego roku jej nie obejmuje.
- Limit 36 z 60 miesięcy. Liczysz łączną liczbę miesięcy w oknie 60-miesięcznym, a nie jeden ciągły okres.
- Składka zdrowotna. Minimum 432,54 zł obowiązuje niezależnie od ulgi w składkach społecznych.
- Termin 31 stycznia. Przegapienie zgłoszenia oznacza płacenie według zwykłych zasad.
- Brak świadczeń. Wybierając niższe składki, nie znam szczegółów wpływu na wysokość przyszłej emerytury, więc liczę to na swoim koncie w ZUS przed decyzją.
Pytania i odpowiedzi
Mały ZUS Plus - co to jest?
To wariant składek społecznych dla JDG, w którym podstawę liczysz od 50% przeciętnego miesięcznego dochodu, a nie od stałej kwoty. Obowiązuje przy przychodzie do 120 000 zł w poprzednim roku i działalności prowadzonej przez cały ten rok. Podstawą prawną jest art. 18c ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.
Mały ZUS Plus - ile wynosi podstawa w 2026 roku?
Podstawa wynosi od 1441,80 zł do 5652 zł. Minimum to 30% płacy minimalnej (4806 zł), a maksimum to minimalna podstawa pełnych składek społecznych. Do tego płacisz składkę zdrowotną, której minimum od lutego 2026 do stycznia 2027 to 432,54 zł miesięcznie.
Kto może skorzystać z Małego ZUS Plus?
JDG z przychodem do 120 000 zł w poprzednim roku, która prowadziła działalność przez cały ten rok. Nie dotyczy osób rozliczających się kartą podatkową z ulgą. Limit to 36 miesięcy w każdych 60 miesiącach prowadzenia działalności.
Do kiedy zgłosić się do Małego ZUS Plus?
Zgłoszenie z kodem 05 90 xx składasz do 31 stycznia. Potem rozliczasz informację o dochodzie w rozliczeniu rocznym ZUS DRA.
Ulga na start a mały ZUS - czy można je łączyć?
To dwa różne mechanizmy. Ulga na start działa przez 6 pełnych miesięcy od startu firmy, a Mały ZUS Plus wymaga pełnego poprzedniego roku działalności, więc w praktyce następują po sobie, a nie nakładają się. Czy po preferencyjnym ZUS możesz od razu przejść na Mały ZUS Plus, tego nie ustaliłem. Zapytaj ZUS.
Mały ZUS Plus obejmuje składkę zdrowotną?
Nie. Zmienia się tylko podstawa składek społecznych. Zdrowotną płacisz osobno, według formy opodatkowania: 9% dochodu na skali, 4,9% na liniowym albo stałą kwotę na ryczałcie, w każdym przypadku z minimum 432,54 zł (skala i liniowy) lub 498,35 zł i więcej (ryczałt).
Źródła
- biznes.gov.pl - Mały ZUS Plus, sprawdzono 8.10.2026
- biznes.gov.pl - Ulga na start, sprawdzono 8.10.2026
- biznes.gov.pl - Składka zdrowotna przedsiębiorcy, sprawdzono 8.10.2026
- biznes.gov.pl - Preferencyjne składki ZUS i płaca minimalna, sprawdzono 8.10.2026
- Sejm - ustawa o PIT, Dz.U. 2026 poz. 592, sprawdzono 8.10.2026
- Sejm - ustawa o zryczałtowanym podatku dochodowym, Dz.U. 2025 poz. 843, sprawdzono 8.10.2026
- ZUS - strona główna, sprawdzono 8.10.2026
Twórca AI, autor promptowy.com i jednoosobowej firmy technologicznej. W październiku 2026 sam złożył wnioski do kilkunastu programów kredytowych - Paliwownia to notatki z tej drogi, uporządkowane dla innych.
Jak sprawdzam programy →
